آداب سخنرانی واهل منبر

بر فراز منبر رفتن و به موعظه خلایق یا نشر خلایق پرداختن، کار هر کس ‌نیست و صلاحیّت‌ها و شرایطى مى‌طلبد، علماى بزرگ که دلسوز دین بوده‌اند، همواره چه‌ کتبى و چه شفاهى به اندرز و رهنمود در این زمینه‌ها پرداخته‌اند، از جمله مرحوم میرزاحسین نورى در کتاب ارزنده خود «لؤلؤ و مرجان» به بیان آداب اهل منبر پرداخته و «اخلاص»را پلّه اول منبر و «صدق» را پلّه دوم آن دانسته و نکاتى را هم به عنوان «مهالک عظیمه روضه‌خوانان و اهل منبر» دانسته که بعضى از آن‌ها از این قرار است:

١-ریاکارى و به خاطر دنیا کار کردن‌

٢- روضه‌خوانى را وسیله کسب خویش ساختن‌

٣-آخرت خود را به دنیا و به دنیاى دیگران فروختن‌

4-عمل نکردن روضه‌خوان به گفته‌هایى که خود نقل مى‌کند

5-دروغ بافتن در منبر و رعایت نکردن صدق احادیث و حکایات.

شاگرد میرزاحسین نورى مرحوم محدّث قمى در «منتهى الآمال»، پس از بیانى مبسوط در زشتى دروغ ‌در مجالس عزادارى و منبر و مرثیه و استفاده از غنا در نوحه‌خوانى و رعایت نکردن دقت‌ در نقل‌هاى تاریخى، سخنانى تحت عنوان «نصح و تحذیر» دارد و اهل منبر را از مبتلا شدن به دروغ گفتن و افترا بستن بر خدا و ائمه و علماء، غنا خواندن، اطفال را با الحان فسوق پیش از خود به خوانندگى واداشتن، بى‌اذن، بلکه با نهى‌ صریح به خانه مردم در آمدن و بر منبر رفتن و آزردن حاضرین بر گریه نکردن به کلمات ‌بلیغه، ترویج باطل در وقت دعا، مدح کسانى که مستحقّ مدح نیستند، مغرور کردن ‌مجرمین و متجرّى کردن فاسقین، غلط کردن حدیثى به حدیث دیگر به طور تدلیس، تفسیر آیات شریفه به آرا کاسده، نقل اخبار به معانى باطله، فتوا دادن با نداشتن اهلیّت‌ آن، متوسّل شدن براى زینت دادن کلام و رونق گرفتن مجلس به سخنان کفر و حکایت‌ مضحک و اشعار فجر و فسق در مطالب منکر و تصحیح کردن اشعار دروغ مراثى را به عنوان زبان حال، ذکر آنچه منافى عصمت و طهارت اهل‌بیت نبوّت است، طول دادن ‌سخن به جهت اغراض کثیر. فاسد و محروم کردن حاضرین از اوقات فضیلت نماز و امثال این مفاسد را بر حذر مى‌دارد.

آداب منبر

واعظان کاین جلوه در محراب و منبر می‌کنند /  چون به خلوت می‌روند آن کار دیگر می‌کنند

مشکلی دارم ز دانشمند مجلس بازپرس /  توبه فرمایان چرا خود توبه کمتر می‌کنند

گوییا باور نمی‌دارند روز داوری /  کاین همه قلب و دغل در کار داور می‌کنند

ادامه نوشته

پای درس امیرالمومنین علی (ع)

اينطور براي گرفتن ماليات
نزد مردم برو !
فرمان اميرالمومنين علي(ع) به ماموران جمع آوري ماليات:
... در سر راه، هيچ مسلماني را نترسان!
يا با زور از زمين او گذر نكن
و زيادتر از حقوق الهي، از او چيزي نگير
هرگاه به ده و روستا و شهري رسيدي، در كنار آن فرود آي و وارد خانه كسي نشو.
سپس با آرامش و وقار به سوي آنها (مردم آنجا) حركت كن تا در بين آنها برسي.
به آنها سلام كن و در سلام و تعارف و مهرباني كوتاهي نكن سپس مي گويي:
اي بندگان خدا! مرا ولي خدا و جانشين او پيش شما فرستاده تا حق خدا را كه در اموالتان است تحويل بگيرم، آيا در اموال شما حقي است كه به نماينده اش بپردازيد؟
اگر كسي گفت: نه، ديگر به او مراجعه نكن!
نهج البلاغه
نامه 25

ادامه نوشته